TANDİ’NİN HAMAMI

 

Lefkoşa Kafesli Mahallesi’ndeki Atilla Sokağı’nda bulunan kesme taştan yapılmış bir yapıdır.  1900’lü yılların başında Çukur Bahçe’nin batısına Gosti Giryagu Tandi tarafından Rum ustalara yaptırtılmıştır. Planı itibariyle klasik Osmanlı hamam özelliği taşımaktadır. Hamam ilk aile hamamı olarak bilinmektedir. 1953 yılında sadece kadın hamamı olarak çalıştırılmaya başlanmıştır. 1963 yılındaki toplumlararası çatışmalarda soyunmalık kısmının taşlarıyla mertekleri mevzi yapımında kullanıldığından, o tarihten sonra fonksiyonunu tamamen yitirmiştir.

 

   TURUNÇLU CAMİİ

 

Lefkoşa İplik Pazarı Mahallesindeki Kadınlar Pazarı Sokağında bulunan kesme taştan yapılmış bir yapıdır. Caminin giriş kapısı üzerindeki yazıtta, binanın Kıbrıs Muhassılı Seyit Mehmet Emin Ağa tarafından 1825 yılında yaptırıldığı kayıtlıdır. Yol seviyesinden daha yüksek bir platform üzerine oturmakta olan bina dörtgen planlı olup ahşap tavanı dört kemerle desteklenmektedir.

Cami, kuzeydoğu-güneybatı yönünde uzanan enine dikdörtgen planlı bir yapıdır.  Yenicami gibi L planlı son cemaat yerinin kuzey ön cephesinde yuvarlak sütunlar üzerine oturan çift merkezli altı sivri kemer, batı cephesinde ise dört sivri kemer bulunmaktadır.  Caminin kuzey dış duvarı belirli aralıklarla üç dirsek tarafından desteklenirken güney dış duvarı da iki dirsek tarafından dsteklenmektedir.  Bu dirsekler birbirlerine üst tarafta kemerlerle bağlanarak beş niş oluşturmaktadır.  Bu nişlerin arasında harime girişi sağlayan bir kapı ile üç pencere bulunmaktadır.

 

 

     JASMINE GARDEN HOUSE

 

Bu bina çok amaçlı aktiviteler için restore edilmiştir. Okul, ofis veya proje yürütme binası olarak kullanıma uygundur. Mutfak ve sağlık amaçlarıyla yeni malzemelerle eklemeler yapılmıştır. Avlu içerisinde ‘L’ şeklinde ve iki katlı olan binanın bahçesi arka taraftadır. Bütün odalar ana girişe açılır. Ayrıca zemin kattaki bütün odalar terasa açılır.Çok çeşitili insanlar tarafından ziyaret edilen Arabahmet bölgesine orta ve büyük ölçekte organizasyonlar sağlanması amacıyla yapılmıştır. Her ne kadar kiracılar 1998’deki restorasyondan itibaren değişmişse de bina herzaman aynı amaca hizmet etmiştir.

 

 

    YENİ CAMİİ

 

Muhtemelen XIV.y.y’da inşa edilmiş bir Orta Çağ kilisesinden , 1571 yılında camiye çevrilmiş bir yapıdır. XVIII.y.y’da yıkılan caminin sadece minaresinin bulunduğu güneybatı köşesi ayakta kalabilmiştir. Camiinin yıkılması üzerine yakında bulunan şimdiki binadan faydalanma yoluna gidilmiştir. İbadete açık bulundurulan bu yapı, geniş ana mekanı ve son cemaat yeri revakları ile dikkat çekmektedir. Yapıya bağlı dört türbe bulunmakta ve bu türbelerin üzerinde birer lahit yer almaktadır. Kesme taştan yapılan bir yapıdır.  Eski caminin yıkılmasından sonra yaklaşık 20 metre uzağına Menteşzade Hacı İsmail Ağa tarafından yaptırılan şimdiki cami enine dikdörtgen planlı bir yapıdır.  Kuzey ile batı yönlerini, Turunçlu camisinde olduğu gibi, kemerli açıklıkları bulunan L şeklinde son cemaat yeri (veranda) çevrelemektedir.  Son cemaat yerinin kuzeyde dört ve batıda ise üç kemerli açıklığı vardır.  Batıdaki kemerler, ortasında basit bir mihrap bulunan bir duvarla son bulmaktadır.  Buradaki mihrap ile cami içindeki mihrabın kıble duvarına paralel olmaması, caminin kıble yönünde bulunmaması ve cami harimine giriş kapısının Ortaçağ kemeri olması itibariyle yapının bir kiliseden çevrilme olabileceği öne sürülmüş olmakla birlikte, camide bir kiliseden dönüşme olabileceğine ilişkin başka herhangi bir iz mevcut olmadığı izlenimi edinilmektedir.  Cami harimine girişi sağlayan ortaçağa ait kemerli giriş kapısının üst başında bir yazıt yer almaktadır.

 

   ZEHRİ ÇEŞME (HASAN MUTALLİP ÇEŞMESİ)

 

Lefkoşa’da Zahra Sokağının Tanzimat Sokağı’na birleştiği köşede bulunmaktadır. Kesme taştan yapılmış, sekizgen planlı hazneli bir meydan çeşmesidir. 1910 yılında Hasan Mutallip tarafından Kanlı Mescit Çeşmesiyle birlikte inşa edilmiştir. 1977 yılında Eski Eserler ve Müzeler Dairesi tarafından aslına uygun olarak restore edilmiştir. Sekizgen alçak bir kaide üzerine oturmakta sekizgen planlı bir yapıdır.  Sekiz yanındaki üç dilimli kemerlerin oluşturduğu küçük nişler içerisinde birer musluk bulunmaktadır.

  1 ǀ 2 ǀ 3 ǀ 4 ǀ 5 ǀ 6 ǀ 7